Dr. M.T.N. Govaars-Tjia:
samenleving
– De Chinese ervaring in
Indonesië 1900-1942
300 pagina's, geïllustreerd, summary, noten, bibliografie, personenregister, zaken- register.
Verkrijgbaar bij Antiquariaat Batavia en Uitgeverij
De Vijver
Het onderwerp van dit boek vormt in feite een soort brandpunt waar
verschillende ‘draden’ in de Nederlands-Indische geschiedenis bij elkaar komen.
Dr. Govaars laat zien dat de geschiedenis van het gouvernements-onderwijs aan
Chinezen nauw sa- menhangt met het beleid dat de Nederlands-Indische overheid
door de jaren heen voerde ten aanzien van haar Chinese onderdanen, met
oogmerken die vaak weinig met onderwijs van doen hadden.
Deze beleidsaspecten weerspiegelden – en
hadden ook hun weerslag op – de ont- wikkeling van een identiteitsbesef bij de
Chinezen. Dit besef kon overigens sterk variëren binnen de diverse subgroepen
van de Chinese bevolking met hun nogal verschillende sociaal-economische
kenmerken. Behalve de houding van de over- heid, speelden bij de ontwikkeling
van dit identiteitsbesef ook de opkomst van het Chinees nationalisme in China,
het aanhoudende respect voor confucianistische tradities en de vaak moeilijke
economische omstandigheden een rol.
Niet eerder zijn over dit belangrijke
hoofdstuk uit de Nederlands-Indische geschie- denis zoveel gegevens
bijeengebracht en is het geheel op zo'n heldere en toeganke- lijke wijze
beschreven. Nieuw is de systematische behandeling van álle vormen van het
gouvernementsonderwijs aan Chinezen: de Hollands-Chinese School van 1908, de
Hollands-Chinese Kweekschool van 1917,
de Maleis-Chinese School van 1927,
en de Chinese Lagere School van eind jaren dertig.
Nieuw is ook de analyse van het
resinificatie-streven van de peranakans (de in In- dië geboren Chinezen) na de
invoering van het Hollandse onderwijs, in het bijzon- der met betrekking tot de
Chinese taal. Tevens wordt in deze studie een verband gelegd tussen
verslechterende economische omstandigheden en de opkomst van
re- sinificatie-bewegingen, met name van stromingen die het confucianistische
identi- teitsbesef moesten versterken.
Het boek is zeer toegankelijk voor een
ieder die belangstelling heeft voor het on- derwerp. Het thema van het boek is
ook bijzonder actueel, gezien de problemen waar wij tegenwoordig ook in
Nederland mee geconfronteerd worden op het ge- bied van integratie van culturele
en etnische minderheden.